Travma Sonrası Stres Bozukluğu

İnsanlar günlük yaşamlarında pek çok olumsuz ve beklenmedik olaylarla karşılaşırlar. Kimi zaman karşılaşılan bu beklenmedik olaylarla baş edilebildiği gibi, kimi zaman ise durum kişinin kaldırabileceğinden çok daha ağır olabilmektedir. Bu tür olaylar çoğunlukla insanların iradeleri dışında gelişir vetravmalar yaratır. Bazı insanlar yaşanılan travmaları zaman içerisinde atlatabilmekte, bazıları için ise atlatmak oldukça zor olmaktadır.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) herkes için ağır, stres yaratabilecek, olağan dışı, fiziksel ya da ruhsal bir travma yaşanmasından sonra ortaya çıkan bir psikiyatrik bozukluktur. Kişi yaşadığı sarsıcı olayı tekrar tekrar yaşadığı hisseder. Olayla ilgili yerleri hatırlatacak mekanlarda bulunmaktan kaçınır ve/veya kendisine olayı hatırlatan kişilerle görüşmekten huzursuzluk duyar ve bu kişilerle görüşmek istemez. Ayrıca yaşanılan travmatik olay tekrar tekrar rüyalara girer ve gün içerisinde görsel imajlar halinde göz önüne gelir.Kişi böyle durumlarda zaman zaman olay yeniden yaşanıyormuş gibi hissedip dehşete kapılabilir.

Travma sonrası stres bozukluğu bir yönüyle diğer kaygı bozukluklarından farklılaşır. Burada probleme neden olan şey, yaşanmış, gerçek ve herkes için travmatik sayılabilecek bir olayın varlığıdır.

Travma sonrası stres bozukluğuna neden olabilecek bazı travmatik yaşantılar şöyledir:

  • Doğal afetler (Deprem, yangın, sel vb.)
  • Çocuklukta yaşanan duygusal, fiziksel ya da cinsel istismar
  • Ölümle ya da ağır yaralanma ile sonuçlanan kazalar
  • Tecavüz veya cinsel taciz
  • Sevilen birinin ölümüne şahit olma
  • Savaş
  • İşkence gibi...

Travma sonrası stres bozukluğunun ortaya çıkmasında, travmatik olayın birey için taşıdığı önem, şiddeti, daha önce yaşanan olaylar ve travma sonrası içinde yaşanılan çevresel koşullar etkili olabilmektedir. Genellikle herkes için sarsıcı olabilcek olaylar,travma sonrası stres bozukluğuna neden olsa da, bazen yalnızca kişinin şahsi hassasiyeti de travma yaratabilmektedir.

TSSB'nin şiddetini arttıran bazı durumlar şunlardır:

  • Birey için özel hassasiyet taşıması,
  • Olayla karşı karşıya kalma süresinin uzun olması,
  • Olayın aniden gelişmesi, hazırlıksız olunması,
  • İnsan tarafında gerçekleşmesi (Tecavüz, işkence gibi)
  • Ölüm tehdidi taşıması
  • Fiziksel yaralanma, beden bütünlüğünde bozulma içermesi,
  • Kişide suçluluk duygusu uyandırması gibi...

TSSB yaşayan kişi için çok ızdırap verici olmaktadır. Öyle ki kişi, günlük yaşantısını dahi sürdüremeyecek noktalara gelmektedir. Birçok TSSB hastası ek olarak depresyon belirtileri de yaşamaktadır. Ancak bu ızdırap verici ve kişiyi sarsıcı rahatsızlığıntedavisi son yıllarda geliştirilen terapi teknikleri ile mümkün olmaktadır. Özellikle EMDR terapisi bu tür hastalarda çok kısa sürede başarılı sonuçlar vermektedir.